Durf kiezen
Durf je studie zelf te kiezen.
De sleutel tot een doorbraak ligt niet in het vinden van de perfecte keuze, maar in het veranderen van je perspectief op het keuzeproces zelf.
In dit artikel wil ik een aantal principes aankaarten die je helpen om de cyclus van twijfel te doorbreken. Die je om een pad te kiezen dat echt bij je past, gebaseerd op actie, zelfinzicht en moed geven in plaats van angst.
Willen is een valkuil, kiezen is de uitweg
Constant in een staat van 'willen' of 'verlangen' verkeren, voelt misschien productief, maar is in werkelijkheid een energievretende valkuil. Als je iets wilt, maar geen concrete stappen zet, blijf je hangen in een passieve toestand. Deze denkwijze houdt je energiepeil laag en leidt tot frustratie, omdat je spreekt over een toekomst die nooit dichterbij lijkt te komen. Het is de verschuiving van 'willen' naar 'kiezen' die alles verandert. Dit is de stap waarmee je de regie terugneemt, van een passagier in je eigen leven naar de bestuurder.
De echte doorbraak zit in de actie van het 'kiezen'. Kiezen is een daad van kracht die de cyclus van eindeloos piekeren doorbreekt. Het bijzondere is dat de keuze zelf niet eens perfect hoeft te zijn. Het simpele feit dat je een beslissing neemt en in beweging komt, is wat telt. Het verandert je van een passieve dromer in een actieve deelnemer aan je eigen toekomst. Blijf kiezen, hoe klein de stap ook is, en je zult merken dat je vooruitgang boekt.
Stap per stap. Kiezen, kiezen en nog eens kiezen, om zo tot een goed resultaat te komen die bij jou past. Kiezen is zo sterk dat het de juiste keuze niet moet zijn, niet kiezen is in de wil positie blijven hangen - kiezen is actie. blijf kiezen, stop met piekeren.
Je grootste saboteur ben je vaak zelf
Soms is de grootste hindernis bij het maken van een studiekeuze niet het gebrek aan opties, maar je eigen innerlijke saboteur. Dit mechanisme treedt op wanneer je onbewust je eigen interesses en talenten afbreekt, uit angst voor de consequenties van een definitieve keuze.
Denk aan de jongere die gefascineerd is door mode en creatie, maar juist die talenten en interesses continu bekritiseert en onderuithaalt. Luister naar je eigen verhaal. Hoe je het ene moment zegt dat je dingen fijn vindt, ze passie in jou opwekken, observeer jezelf. En durf stil te staan hoe je, 2 seconden later als diezelfde topics op jou betrokken worden, je alles afketst en afbreekt.
Waarom zou iemand dit doen? De onderliggende reden is vaak de angst voor een definitieve beslissing. Door niet te kiezen, blijven alle mogelijkheden open, wat een gevoel van schijnveiligheid geeft. Een keuze maken voelt als het sluiten van deuren, als een onomkeerbaar einde. Liever laat je anderen kiezen of blijf je in de veilige, maar verlammende zone van onbeslistheid. Alles blijft open, want een beslissing kan het einde zijn. Ik kies niet, ik leg de verantwoordelijkheid voor de gevolgen bij anderen, ik laat anderen voor mij kiezen.
Comfort is geen veilige haven, maar een anker
We zijn van nature geneigd om te kiezen voor wat comfortabel en vertrouwd voelt. Maar als het op persoonlijke groei en het maken van belangrijke levenskeuzes aankomt, is die comfortzone vaak een valse veilige haven. Het voelt misschien veilig, maar in werkelijkheid houdt het je vast als een anker, en voorkomt het dat je groeit.
Een treffend voorbeeld is de jongere die zich diep ongelukkig voelt op een bepaalde school, maar weigert te veranderen. De vertrouwde, gesloten cocon voelt veiliger dan het onbekende van een nieuwe omgeving, ook al is die huidige omgeving schadelijk. Dit is een schoolvoorbeeld van het maken van een 'veilige keuze' waar een 'groeikeuze' nodig is. Echte groei vindt echter per definitie plaats buiten je comfortzone. Door te gehoorzamen aan je angsten en vast te houden aan wat bekend is, verzwak je je mindset en blijf je stilstaan.
Groei bestaat niet in het land van comfort, groei is altijd buiten je cirkel van comfort.
Ouderlijke angst is besmettelijk
Ouders spelen een cruciale rol in het studiekeuzeproces, maar hun eigen angsten en onzekerheden kunnen, zonder dat ze het beseffen, een negatieve invloed hebben. Twijfel is besmettelijk. Wanneer een jongere moedig een nieuwe weg inslaat, kunnen de angsten van de ouders dit prille zelfvertrouwen direct ondermijnen.
Opmerkingen die teruggrijpen op het verleden, zoals "Kan hij het wel?", "Zijn houding was toch altijd onvoldoende?", stralen een gebrek aan vertrouwen uit. Dit is extra schadelijk wanneer een jongere net door een oriëntatietraject een innerlijke 'switch' heeft gemaakt en een nieuwe drive en toewijding voelt. Als ouder is het uw taak om te erkennen dat uw kind een innerlijke transformatie doormaakt. Uw rol is niet om te oordelen op basis van het verleden, maar om de architect te zijn van een veilige basis van vertrouwen voor de toekomst. Uw vertrouwen is de brandstof voor hun moed.
Hoe meer je angst uitstraalt en onzekerheid, hoe meer de jongere dit opneemt, hoe lager zijn kansen om erdoor te geraken.
Stop met druk bezig zijn, begin met doen wat nodig is
Er is een groot verschil tussen 'druk bezig zijn' en 'productief zijn'. Druk bezig zijn is vaak een schijnbeweging: een mechanisme dat je de illusie van vooruitgang geeft, terwijl je in werkelijkheid de echte noodzakelijke acties vermijdt.
Twee studenten geven aan volgend jaar aan het ingangsexamen geneeskunde te willen deelnemen. De ene verzamelt cursussen, informatie, bouwt een gigantische stapel aan studieleerstof, alles opgestapeld 1 m hoog. Ondanks de tip dat het erop aankomt om heel veel oefeningen te doen, verliest hij zich eindeloos in het doornemen van de theorie, uren, dagen, weken….. Maanden vliegen voorbij…
De tweede student print de examenvragen van de vorige jaren af. En begint vak per vak de oefeningen door te nemen, te herhalen, aantekeningen te maken. Wekelijks neemt ze een moment om stil te staan bij wat ze gedaan heeft, en wat de volgende stap is om haar deadline te halen. Uren, dagen, weken, maanden vliegen voorbij, tot de dag dat ze daadwerkelijk op het ingangsexamen zit.
De eerste student was vermoedelijk niet overtuigd, nam geen duidelijk standpunt in, en maakte geen definitieve keuze waar hij uiteindelijk 300% voor ging. De tweede student, had een duidelijke keuze gemaakt, en begon te doen wat nodig was om haar doel te halen.
Druk bezig zijn, het eindeloos verzamelen van informatie zonder ooit te kiezen, een vlucht uit angst om de verkeerde beslissing te nemen. Chaos, een student die aan tien vakken tegelijk probeert te werken, een poging om alles te controleren die onvermijdelijk leidt tot niets.
Productief zijn betekent daarentegen dat je je focust op die ene actie die nu nodig is om je dichter bij je doel te brengen. In plaats van overweldigd te raken, vraag je: "Wat is de volgende logische stap?". Eenvoud geeft kracht.
Ben je productief of ben je druk bezig? Druk bezig zijn is een vorm van mentale luiheid. Effectief zijn, productief, is enkel doen wat nodig is om de volgende actie te bereiken.
Wat is Jouw Volgende Actie?
De weg naar de juiste studiekeuze is geen zoektocht naar een antwoord, maar een training in de kunst van het beslissen — een vaardigheid die u meeneemt voor de rest van uw leven. Het is een proces van actie, zelfinzicht en het moedig loslaten van angst en beperkende denkwijzen. Het gaat over kiezen in plaats van willen, het confronteren van zelfsabotage, het verlaten van je comfortzone en je focussen op wat écht nodig is. Het is een reis die niet alleen leidt tot een studierichting, maar ook tot persoonlijke groei en veerkracht.
Welke ene actie, hoe klein ook, kun jij vandaag nog ondernemen om van 'willen' naar 'doen' te gaan?
Wil je hierbij graag ondersteuning? Neem contact op
Deze tekst bevat eigen inzichten op basis van ervaring met coachees, en inzichten uit de boeken 'Straight-Line Leadership' (Dusan Djukich) en '100 ways to motivate others' (Steve Chandler)